Funkcjonalność mapy

           Mapa skierowana jest do wszystkich osób zainteresowanych poznaniem walorów turystycznych i krajoznawczych terenu ... czy to będąc na wycieczce już czy dopiero planując tą wycieczkę w zaciszu domowym. W pierwszym przypadku mapę mamy wgraną do odbiornika turystycznego firmy Garmin, można również używać urządzeń PPC i telefonów komórkowych z systemem Symbian v3 (z zainstalowanym programem Garmin Mobile XT). Istnieje też możliwość podglądu mapy na urządzeniach z systemem Android (np. program OruxMaps (zobacz przykład Android) lub Locus [wymagana konwersja mapy]).

W opcji mobilnej mapa pokazuje swoje największe możliwości i przewagę nad wersją papierową. W drugim przypadku (np. planując przyszłą wycieczkę) wykorzystujemy zainstalowany w środowisku Windows (lub MAC OS, Linux) program BaseCamp (do pobrania za darmo ze strony Garmina) lub MapSource (obecnie już nie rozwijany). Obecnie właśnie tylko za pomocą takich programów (nie licząc edytora w której mapa jest edytowana) można oglądać mapę na komputerze (zobacz podgląd BaseCamp, MapSource), to inne rozwiązanie w porównaniu do wielu map dostępnych online za pomocą przeglądarki WWW. W tym przypadku mapę/bazę mamy zainstalowaną lokalnie na dysku HDD przeglądaną przez jeden z tych programów wykorzystujący wszystkie 'interaktywne' opcje zawarte w mapie.

Ta opcja obejmuje m.in. planowanie trasy wycieczki:

Widzimy tu opcje wyznaczenia trasy wzdłuż wybranego szlaku turystycznego. Szlak turystyczny jest dodatkowym atrybutem drogi widocznym jako narysowany obok niej wzór graficzny zgodny z ogólnymi standardami oraz nazwą - widoczna po najechaniu na niego kursorem myszki. W ten sposób możemy zaprojektować sobie trasę po istniejącym szlaku (kursorem myszki wskazujemy kolejne punkty trasy leżącej na szlaku) - ale mając takie możliwości możemy dostosować jej przebieg pod kątem innych atrakcji turystycznych czy innych indywidualnych wymagań.

Część szlaków pieszych i rowerowych została w mapie oznaczona dodatkowo punktami (zazwyczaj oznaczające początek szlaku lub miejsce szczególnego oznakowania szlaku w terenie [tabliczka]), możemy takie punkty wyszukać co da nam możliwość znalezienia początku szlaku (lub miejsce przebiegu) na mapie. Taki przypadek widać poniżej, szukamy szlaku rezerwatów przyrody - wynik dał nam kilka odp. - klikając dwa razy na jednym z nich automatycznie jesteśmy 'przenoszeni' we wskazane miejsce na mapie (od tego miejsca można wystartować z wycieczką - projektowaną trasą) :

Do wyznaczonej/projektowanej trasy można dodać wyszukane inne punkty na mapie (atrakcje turystyczne) - z tych punktów utworzyć punkty pośrednie trasy. Zobaczmy przykład poniżej:

Projektujemy trasę, chcemy po drodze zobaczyć pomnik przyrody. W BaseCamp wyszukujemy punkty o nazwie "pomnik przyrody", w wyniku otrzymujemy wszystkie punkty spełniające to kryterium posegregowane według odległości od centralnie pokazanego fragmentu mapy. Klikamy na ten najbliższy (jest to Pomnik Przyrody - Dąb im. Józefa Piłsudskiego 1939 r.), jeśli byśmy znali jego nazwę to moglibyśmy wyszukać według tej nazwy. Po wybraniu go z listy zostajemy automatycznie przesunięci z mapą na jego pozycje - a sam punkt podświetlony z widocznymi kilkoma opcjami, jedną z nich jest interesująca nas: [Dodaj wybrane wyniki do aktualnej trasy]. Po jej wybraniu pozycja tego pomnika przyrody stanie się kolejnym punktem projektowanej przez nas aktualnie trasy. Tak możemy dodać do trasy kolejne wyszukane pomniki jak i wszystkie inne punkty atrakcji turystycznych zawartych w mapie.

Po zaprojektowaniu trasy możemy ocenić jej długość, czas jaki nam zajmie jej przebycie (wybranym środkiem lokomocji) a nawet prześledzić wszystkie manewry jakie nas będą czekać na trasie:

Trasę możemy dostosować pod własne wymagania (ustawić czy poruszamy się rowerem lub pieszo, co omijamy itp.), można użyć gotowych profili aktywności:

Następnie można taką trasę z mapą wydrukować i wykorzystać w terenie tak jak tradycyjną mapę papierową ale wzbogacona o naszą trasę (w przypadku gdy nie posiadamy nawigacji mobilnej zdolnej do obsługi map w formacie Garmina). To podejście ma zasadniczą wadę: na wydrukowanej mapie nie widzimy swojej aktualnej pozycji w terenie. Poniżej widać taki przykład: mapnik rowerowy na kierownicy roweru - wydrukowana mapa z trasą przejazdu.

Jednak najwłaściwszym trybem jest teraz taką zaprojektowaną trasę przenieść/skopiować do odbiornika GPS Garmin (bądź jako trasę lub też jako ślad po wcześniejszej konwersji). Konwersje wykonujemy klikają prawym przyciskiem myszki na trasę i w menu podręcznym:

Z nawigacją możemy po tak wcześniej zaprojektowanej trasie swobodnie i bez stresu przejechać w obcym terenie zaplanowaną trasę (kilkanaście takich gotowych tras/śladów wycieczek dostępnych jest na stronie opisującej rajdy rowerowe [dostępne również mapki w wersji do wydrukowania]) - nie tracąc w dniu wycieczki czasu na szukaniu optymalnej trasy na dużo mniejszym ekranie nawigacji turystycznej (porównując do ekranu komputera w domu). Co nie oznacza że jest to zły pomysł - co też pokazano poniżej. Dynamiczne planowanie trasy z taką mapą to zupełnie inna jakość w turystyce.

            Szczególna funkcjonalność tej mapy w turystyce wynika przede wszystkim z innego podejścia do aspektu ilości szczegółów umieszczonych na mapie. Format cyfrowy [wektor, kilka poziomów/warstw informacji] pozwolił przyjąć filozofię umieszczenia jak największej ilości informacji przydatnych turyście w terenie (najniższy poziom - największe zbliżenie) bez nadmiernego przeładowania informacjami w wyższych warstwach dzięki odpowiedniemu filtrowaniu danych na etapie budowy (kompilacji) mapy. Nie jest to kopia żadnej dotychczasowej mapy ale jeśli by chcieć porównać poziom/ilość szczegółów z mapą papierową to można by uznać, że odpowiada skali 1:10000, ale gdzie tylko była taka okazja to jest o wiele dokładniej. Stale jest rozbudowywana baza punktów POI - w terenie są zbierane takie dane jak np. kapliczki na drzewach, zapory na rzekach, paśniki w lesie, ambony czy nawet mrowiska. Warstwice są wygenerowane co 2 metry co na rozpatrywanym terenie dość płaskim pozwala wygodnie zobaczyć ukształtowanie terenu. I wszystko to możemy zabrać ze sobą na wycieczkę - w poszukiwanie 'przygód' ... Dokładność mapy pozwoli na dotarcie do wielu nawet mało znanych atrakcji turystycznych, pozwoli poruszać się po trasie, która nie jest w terenie oznakowana. Mapa wgrana do nawigacji turystycznej pozwoli na bezpieczne poruszanie się w nieznanym terenie (nawigacja po ścieżkach, drogach polnych, przecinkach leśnych itp. drogach najniższej kategorii).

Przyjrzyjmy się kilku przykładom nawigacji w terenie.

        Przykład gdy wyznaczyliśmy sobie jakiś punkt docelowy (wskazany na mapie lub wyszukany punkt). Kierują nas komunikaty na ekranie (tekst, strzałki, różowa trasa). Z boku włączone pola danych które możemy dowolnie skonfigurować pod swoje potrzeby - tu ustawiona: prędkość, dystans do celu, czas i dokładność GPS-a. Dzięki wskazaniu Dyst. do celu zawsze wiemy ile nas dzieli kilometrów do końca wyznaczonej trasy. Ale nie musimy się trzymać sztywno wyznaczonej trasy - jesteśmy turystami - nasze kryteria dotarcia do celu są zupełnie odmienne od kierowcy auta przy typowej nawigacji. W tym przypadku może nas zainteresować przebiegający obok niebieski szlak pieszy, przed skrzyżowaniem moglibyśmy sobie skręcić w lewo na szlak, po chwili GPS wyznaczy nową trasę biegnącą już szlakiem i zaktualizuje ilość km do końca trasy. I tak 'bawimy' się trasą podczas wycieczki - widząc na ekranie nawigacji pobliskie atrakcje turystyczne możemy sobie dowolnie zmieniać zamiary na przejechaną trasę.

 

         Routing na mapie obejmuje drogi nawet o najniższej kategorii - tak więc możemy nawigować po ścieżkach, drogach polnych i przecinkach leśnych. W tym przykładzie widzimy ustawiony punkt docelowy w środku lasu. Zależnie od wybranego kryterium wyznaczanej trasy (idziemy pieszo, jedziemy rowerem, motocyklem itp., metody obliczeń [preferowany czas czy też dystans]) nawigacja poprowadzi nas lasem lepszą drogą gruntową bądź też na skróty przecinkami leśnymi. Dzięki dużej dokładności mapy/bazy obserwując ekran z mapą zawsze widzimy co mamy obok siebie. Tu w oddziale nr. 64 widzimy jakąś tablice informacyjną i jakiś ogrodzony obszar. Możemy sprawdzić jaka to tablica informacyjna bezpośrednio na mapie - jeśli nas zainteresuje możemy tam skręcić. Zawsze będziemy wiedzieć gdzie jesteśmy w tym lesie, ile nas dzieli km do końca a system będzie proponował alternatywną drogę na dotarcie do tego celu. W lesie może nas zainteresować np. biegnący obok szlak turystyczny - zobaczymy go przecież na ekranie nawigacji, na ścieżkach dydaktycznych tablice informacyjne stanowiące przystanki dydaktyczne na tych ścieżkach - zawsze będziemy wiedzieć gdzie one są usytuowane - dynamicznie podejmujemy decyzje gdzie skręcić. Widząc swoją pozycje na mapie zawsze ocenimy odległość do danego punktu - albo zamiast oceniać możemy po prostu zmierzyć dokładnie tą odległość. Nie będąc w ruchu kierunek może nam wskazać kompas elektroniczny - skieruje strzałkę pozycji zgodnie ze wskazaniem kompasu, obracając się w miejscu na rozstaju dróg zawsze będziemy wiedzieć w którą wjechać aby trafić do wybranego miejsca.

 

        Kolejny przykład nawigacji w lesie. Tu zdefiniowaliśmy sobie dojazd do szybiku kopalnianego. Po lewej stronie widzimy przebieg dwóch szlaków turystycznych - jednak zdecydowaliśmy się pojechać zaproponowaną najkrótszą trasą. W każdej chwili możemy zmienić zdanie: po lewej stronie widzimy jeszcze dwa inne szybiki - jedno spojrzenie na ekran - decyzja o odbiciu na niebieski szlak - trafimy na atrakcje turystyczną w lesie. Plan trasy 'rodzi' się dynamicznie podczas wycieczki. A nawigacja podąża za naszym planem modyfikując proponowaną przez siebie trasę - pomaga nam a nie utrudnia.

 

 

           Często jedziemy w terenie nie w trybie nawigacji - sami decydujemy o trasie. Tu poruszamy się wzdłuż niebieskiego rowerowego szlaku. Przed sobą widzimy trzy kapliczki na drzewie. A po lewej stronie całą ścieżkę dydaktyczną wraz z tablicami informacyjnymi. Jeśli postanowimy ją zwiedzić możemy wskazać ją jako punkt docelowy lub sami 'pokluczyć' po ścieżkach w jej kierunku - zawsze oceniając nasze 'szanse' na dotarcie do celu na mapie w nawigacji.

            Załóżmy jednak że nawigacja nam pomoże w dotarciu do tej ścieżki dydaktycznej, skorzystajmy z zasobu mapy - jej treści turystycznej i topograficznej, przesuńmy się kursorem (w przypadku starszej nawigacji) lub przez ekran dotykowy palcem nad jakąś tablice informacyjną na tej ścieżce. Widzimy że to np. Przystanek nr. 6 Źródełko św Huberta. Za ul. Nadrzeczną widzimy jeszcze znaczek zakaz wjazdu - to daje nam sygnał że dojdziemy tam pieszo lub ewentualnie tylko rowerkiem - w terenie to zazwyczaj miejsce gdzie stoi znak zakazu wjazdu lub fizycznie stoi szlaban. Decydujemy się tam dojechać rowerkiem - wybieramy jako punkt docelowy tą tablice. Prześledźmy na poniższych ekranach jak będzie się odbywał nasz dojazd do tego punktu - jak jesteśmy prowadzeni 'za rączkę'. Na bieżąco widzimy ile zostało nam do celu kilometrów, komunikaty tekstowe oraz strzałki kierunkowe informują jak się poruszać (turystyczne Garminy dodatkowo jeszcze komunikują sygnałem dźwiękowym przyszły manewr zakrętu - nowsze nawet mają komunikaty głosowe). Przed każdym manewrem mapa nam się przybliża ('zoom-uje'). Po dotarciu do celu znajdziemy tam piękne źródełko które również jest umieszczone na mapie.

 

       Wszystkie wycieczki piesze po lesie też nabierają innego wymiaru - np. zbieranie grzybów. W trybie 'pieszym' już nie musimy się poruszać po ścieżkach - już nie musimy się bać, że się zgubimy w lesie (po śladzie wrócimy do zostawionego samochodu ...), widzimy na mapie co mamy na około siebie: przecinki leśne, numery oddziałów. Widzimy swój przebyty ślad - możemy dzięki temu zaplanować to zbieranie grzybów: widzimy gdzie już byliśmy a gdzie jeszcze tych grzybów nie szukaliśmy. Możemy zaznaczyć sobie na mapie występowanie danego gatunku grzyba i za rok wrócić w dokładnie to samo miejsce. Jeśli zainteresuje nas znaleziona na mapie mogiła leśna, krzyż, kapliczka, mrowisko, ambona, stary przejazd kolejowy, szyb kopalniany, bunkier z czasów wojny, pomnik przyrody itp. to zawsze możemy ku niemu podążyć - w końcu wiemy w którym kierunku mamy iść dzięki dokładnej bazie atrakcji turystycznych umieszczonych na mapie. Po prawej stronie widzimy taki fragment mapy z ekranu nawigacji - w oddziale 27 znajduje się mogiła oraz szyb kopalniany, a na około wszystkie szlaki turystyczne.

 

Atrakcje turystyczne wzdłuż rzeki ? Kajakiem ?

        Tu mamy taki przykład, a tak dokładna mapa bardzo nam uatrakcyjnia spływ. Widzimy na rzece umieszczony szlak kajakowy - możemy zobaczyć którą odnogą rzeki mamy płynąć aby nie wpłynąć w 'ślepą' zatoczkę czy też nie natknąć się na zaporę będącą pozostałością po starym młynie. Ale też odwrotnie - może nas zainteresować taki stary młyn i specjalnie tam możemy popłynąć. Zaznaczone kąpieliska, przystanie kajakowe czy też inne przeszkody ( sztuczne i naturalne spiętrzenia wodne, wodospady itp.) również pomagają turyście na wodzie. Punkty widokowe jakim są np. piękne zakola/meandry zauważone dużo wcześniej na mapie pozwolą nam się przygotować np. z aparatem fotograficznym będąc w kajaku.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A jak woda zamarznie?

Pomysłów na wykorzystanie nawigacji z taką mapą może być mnóstwo - a jazda na łyżwach po zamarzniętym stawie z nawigacją też daje ciekawe doświadczenia - choć by informacja o prędkości czy też przejechanym dystansie. Równie dobrze po takim stawie można by pływać kajakiem, łódką, skuterem wodnym - a zebrane informacje również byłyby przydatne. Wędkarze mogą zaznaczyć sobie na takim jeziorze punkty gdzie występują ryby - potem można wrócić w to samo miejsce po jakimś czasie.

 

Wróć